Mẹ ơi, tết này ta ăn gì?
Là câu hỏi mà từ tấm bé tôi thường hỏi mẹ vào những ngày tết cận kề. Phải chăng những lúc đó, câu hỏi ấy là sự hồn nhiên của một đứa trẻ khi nó mong đến tết để được ăn ngon hơn những ngày bình thường. Hồn nhiên đến mức, tôi không nghĩ được chính câu hỏi của tôi sẽ làm mẹ mình phân tâm và trực trào nước mắt khi lúng túng tìm câu trả lời sao cho vừa ý tôi.
Bây giờ lớn lên, cô bé với câu hỏi ngây thơ ngày nào cứ bị ám ảnh trong tôi đến thế! Mười chín tuổi tôi đã là cô sinh viên đại học năm hai không còn thút thít như những ngày đầu ra thành phố nhập học nữa. Nhưng trong tôi, mỗi ngày trôi qua là mỗi ngày tôi vui mừng khôn xiết khi biết rằng: Tết đang đến gần hơn để tôi lại được thấy mẹ “tưng bừng sắm tết”. Cứ vào khoảng thời gian lớp tôi háo hức chờ lịch nghỉ tết từ nhà trường, khi những bản nhạc “Tết Sum Vầy” đã nổi lên trên các ngõ phố Hà Nội thì tôi lại bắt đầu trầm tư về quá khứ.

Tết trong tôi đơn giản là khi cả nhà tôi được ăn món thịt lợn và cá kho của mẹ nấu mà cả anh trai lẫn chị gái và tôi đều không ai có một đòi hỏi nào khác hơn. Nhớ ngày trước, một tháng mấy mẹ con tôi mới được ăn một bữa thịt. Tính ra cả năm trời, nhiều lắm tôi cũng chỉ được ăn mười ba giờ cơm có thịt. Chắc chỉ có những ai đặt vào vị trí của một đứa trẻ như tôi mới hiểu được cảm giác thèm thịt và muốn ăn đến cỡ nào. Vì thế, tết đến là cơ hội cho tôi được ăn thịt thỏa cơn thèm. Những năm qua như một quy luật của riêng tôi là luôn hỏi “Mẹ ơi, tết này ta ăn gì?” trước khi kết thúc một năm cũ, kèm theo câu trả lời được tôi chờ đợi nhất từ mẹ là “Ăn thịt lợn và cá kho con nhé!” Câu trả lời quen thuộc đó đã cho tôi niềm sung sướng nhất. Đúng là cái tết của mẹ con tôi khác với tết mọi nhà. Chị em tôi chẳng đòi quần áo, giày dép mới, cũng chẳng chờ tết với những bao lì xì đỏ. Kí ức tết của mấy chị em tôi là được mặc những bộ quần áo lành hơn mà mẹ tôi chọn lấy trong mớ đồ chị em tôi có, tết là những mâm cơm có món thịt lợn và cá đốm mẹ tôi kho mặn. Liệu có ai đó sẽ cười khi nghĩ rằng, tết nhà tôi đơn giản quá không? Liệu có ai tin rằng nhà tôi, đó thực sự đã là một cái tết linh đình, sang trọng?
Ngay lúc này đây, tôi đang ngồi trong căn phòng trọ bé nhỏ, ánh đèn học của tôi chỉ phủ sáng được một vùng. Mở cuốn nhật kí, tôi vô tình đọc được những dòng của mình vào năm trước - hóng cái tết đầu tiên khi tôi tròn mười tám tuổi.
“Mẹ ơi, sắp đến tết rồi mẹ nhỉ? Nhà mình lại sắp được đoàn tụ! Năm nay, các chị chắc lại về muộn hơn con. Con thèm được nằm giữa được mẹ và chị ôm ngủ một giấc thật say, con thèm món thịt lợn và cá kho - “ Sơn hào hải vị” của cả nhà mình rồi đấy mẹ ạ. Lòng con chộn rộn, con muốn ngày mai thức giấc con đã được ríu rít bên cả nhà mình.
Hôm nay con đã đi chợ sinh viên mua cho mẹ một cái áo ấm đẹp lắm mẹ ạ. Chắc mẹ sẽ lại hỏi con: Tiền đâu ra mà mua đúng không mẹ? Có lúc nào giờ này mẹ đang trông con về thủ thỉ với mẹ “Mẹ ơi, tết này ta ăn gì” không mẹ?
Viết đến đây con đã khóc khi đủ lớn để hiểu: Câu hỏi ngây ngô của con ngày nào là gánh nặng, là nỗ lực, cố gắng hết mình của mẹ để trả lời cho con một cái tết có thịt lợn và cá, với ý nghĩa “đủ đầy” theo cách mẹ con mình cảm nhận.”
Đọc lại những dòng tâm sự trong cuốn nhật kí, nhìn lại hiện tại cảm xúc của tôi lúc này không khác cảm xúc năm trước là bao. Tết đến nhà nhà háo hức, bạn bè xúng xính chuẩn bị về tết. Tôi cũng rạo rực không kém nhưng khác với năm trước, thời gian này tôi đã đi làm thêm nhiều hơn. Sáng đi học, trưa tranh thủ đi phát tờ rơi, chiều bán hàng giúp người ta, tối về tôi lại ngồi vào bàn học dặn mình kỳ này cố gắng được học bổng. Đó là tất cả những gì tôi cố gắng trước dự định tết này về đi chợ thay mẹ, sẽ không để mẹ phải bận tâm “Tết này ta ăn gì?” nữa. Vẫn còn đó món thịt lợn và cá kho ngày tết. Nhưng tôi đã hứa sẽ dành số tiền đi làm thêm để tự mua một ít đồ ăn khác mà các tết khác tôi thường ao ước nhà mình có. Và tôi cũng đã mua quà tết cho mẹ, không phải là cái áo ấm như năm nào nữa mà là đôi dép mới thay cho đôi dép mẹ tôi đã đi bao nhiêu năm. Tôi không nhiều tiền để sắm tết cho cả nhà tôi như bao gia đình khác nhưng tôi đủ cố gắng để làm cho tết này mẹ con tôi có thêm một vài món ăn khác những tết trước.
Chuẩn bị tết của cả nhà tôi có thế thôi đấy. Tết này đại gia đình Thắp sáng Niềm Tin của tôi, các anh chị, các bạn và các em tôi nữa có được ăn ngon như mẹ con tôi không? Có còn đứa trẻ nào mong tết chỉ để được ăn thịt như tôi đã từng mong không? Có còn bạn sinh viên nào đang miệt mài làm việc để kiếm tiền mua thêm ít thịt và cá cho cả nhà mình vào dịp tết như tôi nữa hay không? Có còn ai trên khắp mọi miền tổ quốc này hỏi rằng “Mẹ ơi, tết này ta ăn gì?” như tôi từng hỏi mẹ tôi không?
Trần Thị Phượng - ĐHVH
Tags